منافع ملی؛ چراغ راه دولت چهاردهم در مذاکرات
موضوع مذاکره درباره برجام و رفع تحریم های ظالمانه آمریکا بار دیگر این روزها به مرکز مباحث رسانه ای تبدیل شده است. به ویژه اینکه «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا عصر سهشنبه به وقت محلی (۴ فوریه ۲۰۲۵ برابر با ۱۶ بهمن ماه ۱۴۰۳) با امضای یادداشتی درباره ایران، ادعا کرد که آماده گفت وگو با رئیس جمهور ایران است. او گفت که ایالات متحده آمریکا به دنبال بررسی این موضوع خواهد بود که آیا می تواند با ایران به توافقی دست یابد یا خیر؟
رئیسجمهوری ایالات متحده آمریکا برای ملزم کردن نهادها و دستگاههای اجرایی به انجام برخی دستورهای خود می تواند سه سند امضا کند: فرمان اجرایی، اعلامیهها و یادداشت اجرایی.
فرمان (دستور) اجرایی در صورتی که متن آن به اختیارات ریاست جمهوری مستند باشد، قدرت قانون را دارد و در فدرال ریجستر ثبت می شود اما یادداشت رئیس جمهوری در فدرال ریجستر ثبت و منتشر نمی شود و متن آن نیز به اختیارات رئیس جمهوری مستند نیست و صرفا برای اعمال مدیریت در نهادهای اجرایی است.
بحث های مربوط به مذاکره با آمریکا دهه هاست که در ساحت و سپهر سیاسی کشور مطرح بوده به خصوص با روی کار آمدن دولت «حسن روحانی» و آغاز مذاکرات هسته ای و در نهایت توافق «برنامه جامع اقدام مشترک» (برجام) در سال۱۳۹۴، امر مذاکره به بخشی از تحلیل ها، روندها و مباحث سیاست داخلی و سیاست خارجی کشور تبدیل شد. با خروج رسمی دولت اول ترامپ از برجام در ۱۸ اردیبهشت۱۳۹۷، اگرچه مذاکرات برجامی در دولت های دوازدهم و سیزدهم تداوم پیدا کرد اما روندهای مذاکره تغییر و بی اعتمادی ایران به آمریکا تشدید شد.
رهبر معظم انقلاب اسلامی در همان زمان و آخرین دیدار با رئیسجمهور و دولت دوازدهم فرمودند: در این دولت معلوم شد که اعتماد به غرب جواب نمیدهد و آنها کمک نمیکنند و هرجا که بتوانند ضربه خواهند زد و اگر جایی هم ضربه نمیزنند به این دلیل است که نمیتوانند. (۶/۵/۱۴۰۰)
با روی کار آمدن دولت سیردهم مذاکرات وین و ژنو بدون حضور آمریکا و با اروپایی ها بدون دستیابی به نتیجه ای تداوم پیدا کرد. پس از روی کار آمدن دولت مسعود پزشکیان، رویکرد مذاکره و رفع تحریم ها بار دیگر در اولویت دستورکار دولت چهاردهم قرار گرفت. دولت چهاردهم که از همان ابتدا مذاکره را به عنوان یکی از رویکردهای محوری خود انتخاب کرده، تلاش دارد تا منافع را در مسیر تعاملی و با توجه به سه اصل عزت، حکمت و مصلحت حفظ و پیگیری کند.
عباس عراقچی وزیر خارچه جمهوری اسلامی ایران چهارشنبه ۱۷ بهمن ماه در حاشیه نشست هیات دولت در واکنش به اظهارات شب گذشته ترامپ، تاکید کرد که فشار حداکثری یک تجربه شکست خورده است و امتحان مجدد آن هم به شکست دیگر منجر خواهد شد. اگر موضوع اصلی این است که ایران دنبال سلاح هستهای نرود که این قابلحصول است و چیز مشکلی نیست. مواضع ایران مشخص است و عضو ان پی تی است و فتوای مقام معظم رهبری نیز وجود دارد که تکلیف را برای ما مشخص کرده است.