وقتی شهر هم مانع آزادی می شود…

به گزارش ایرنا، اینکه یک شهروند حق تردد در شهر داشته و با سهولت تمام به امکانات شهری از قبیل فضاهای عمومی، خودپردازهای بانکی، حمل و نقل عمومی و غیره دسترسی داشته باشد ابتدایی ترین مسایل در حقوق شهروندی محسوب می شود.

حضور در محیط های مختلف شهری بدون هیچ هزینه ای به عنوان حق فردی هر شهروند باید فراهم شود اما زمانیکه این شهروند از جامعه معلولان و یا جانبازان باشد این مساله کمی پیچیده تر می شود.

نگاهی گذرا در شهرهای مختلف ایلام و عدم مناسب سازی عمده فضاهای عمومی و اداری در نگاه نخست حس تبعیض را بین افراد عادی با افراد خاص نظیر معلولان و جانبازان در اذهان متجسم می کند.

خودروهای عمومی که مناسب سازی نیستند، خودپردازهایی که برای استفاده از آنها باید از چندین پله عبورکرد، فضاهای اداری که چند طبقه بوده ولی آسانسوری برای سهولت تردد معلولان و جانبازان در آنها وجود ندارد، پارکهایی که به علت پستی و بلندی زیاد نمی توان نام تفریحگاه را بر آن گذاشت، مراکز خریدی که به علت نداشتن راه مناسب خالی از حضور جامعه معلولان و جانبازان است و غیره همگی نشان از بی مهری مسئولان مربوطه است.

بطور کلی می توان گفت فضاهای عمومی نامناسب در شهرها موجب شده توانخواهان توانایی حضور آزاد در محیط های شهری را نداشته و این معضل دلیل محکمی برای خانه نشینی آنها تبدیل شده است.

بدون شک حضور آزدانه و بدون خطر معلولان در محیط های مختلف اعم از اماکن عمومی و معابر شهری موجب برخورداری از تسهیلات محیطی اعم از اجتماعی، فرهنگی، ورزشی و اقتصادی با حفظ استقلال فردی آنها می شود.

بر اساس ماده ۲ قانون جامع حمایت از حقوق معلولان تمامی وزارتخانه ها، سازمان ها و موسسه های دولتی و شرکت های خصوصی و همچنین نهادهای عمومی و انقلابی موظف هستند در طراحی، تولید و احداث ساختمان ها و اماکن و وسایل خدماتی به نحوی عمل کنند که امکان دسترسی و بهره مندی از آنها برای این قشر همچون افراد عادی فراهم شود.

ایجاد محیطی بدون مانع و قابل دسترس نخستین اقدام در احقاق حقوق افراد ناتوان جسمی جهت مشارکت در همه عرصه های زندگی اجتماعی است و محرومیت از این محیط ها به دلیل عدم آگاهی و نگرش مثبت مسئولان و آحاد جامعه است که در این بین اطلاع رسانی و آموزش مهمترین راهکار مقابله با این معضل است.

تشکیل ستاد مناسب سازی استان با دبیری اداره کل بهزیستی ایلام از چند سال گذشته یکی از اقدام های متولیان مربوطه در این زمینه بوده تا با وحدت رویه و انسجام همگانی اقدامی برای مناسب سازی فضاهای عمومی در استان فراهم شود.

اگرچه ۷۶ دستگاه اجرایی استان عضو این ستاد هستند ولی بر اساس اعلام مدیر کل بهزیستی ایلام، در بررسی های انجام گرفته از مجموع  این دستگاه ها تنها ۱۷ارگان وضعیت مناسب سازی مطلوب دارند و این به این معناست که جامعه معلولان و سالمندان برای حضور در عمده فضاهای عمومی و اداری همچنان با مانع روبرو هستند.

اما امروز به همت اداره کل بهزیستی ایلام و با مشارکت بنیاد شهید و امور ایثارگران، سازمان نظام مهندسی و شهرداری نخستین همایش شهر بی مانع، شهری برای همه ویژه مهندسان طراح، ناظر و مجری ذیصلاح، مدیران و برنامه ریزان شهری و کارشناسان فنی ادارات استان به میزبانی بهزیستی ایلام برگزار شد و در این همایش بار دیگر حضور آزادانه و بدون مانع معلولان در جامعه به عنوان یکی از نیازهای اصلی این قشر و از طرفی گلایه از عدم همکاری عمده دستگاه ها برای رسیذن به این مهم مطرح شد.

 ۸۵ درصد جامعه معلولان استان برای تردد به مناسب سازی نیاز دارند

مدیر کل بهزیستی ایلام در این همایش گفت: از مجموع حدود ۱۴هزار معلول در استان بیش از ۱۲هزار نفر معادل ۸۵درصد برای تردد به فضای مناسب سازی شده نیاز دارند.

زهرا همتی گفت: اگرچه در دو سال اخیر شمار دستگاه های اجرایی که از طریق تشکیل کمیته مناسب سازی برای فراهم کردن زمینه تردد معلولان و جانبازان مشارکت کرده اند بیشتر شده ولی این نیاز همچنان احساس می شود و تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله وجود دارد.

وی شمار دستگاه های اجرایی عضو کمیته مناسب سازی استان را ۷۶مورد ذکر کرد و گفت: در بررسی انجام شده تنها ۱۷دستگاه وضعیت مطلوبی دارند و مابقی فضاها باید در زمینه مناسب سازی اقدام کنند.

مدیرکل بهزیستی ایلام با گلایه از عدم مشارکت و همکاری برخی دستگاه ها برای مناسب سازی فضاهای عمومی، گفت: فضاهای شهری و عمومی در این استان به علت نبود مناسب سازی توانایی لازم برای استفاده معلولان را ندارند و این قشر در واقع به شهری مهربان و زیباتر نیاز دارند.

وی افزود: تمامی دستگاه ها باید اهمیت و ضرورت مناسب سازی اماکن عمومی را درک کرده و به این باور برسند که توانخواهان به عنوان عضوی از جامعه از حق و حقوق برخوردار بوده که یکی از آنها تردد بدون مانع در شهر است.

به گفته وی، برای فراهم کردن شهری بدون مانع برای تردد معلولان، سالمندان و جانبازان به مشارکت بیشترو جدی تر دستگاه ها، مهندسین و طراحان شهری نیاز دارد.

مناسب سازی فضاهای عمومی موجب استقلال این قشر در جامعه است

معاون عمرانی استاندار ایلام نیز در این همایش گفت: برای تغییر در هر جامعه ای باید ابتدا رویکردهای آن تغییر یافته تا تبدیل به باور شود و سپس به مرحله اجرا درآید.

احمد کرمی افزود: مناسب سازی فضاهای عمومی گام نخست رعایت حقوق معلولان و استقلال این قشر در جامعه است و موانع حضور آزادانه آنها باید برداشته شود.

وی اظهار کرد: اگرچه اقدامهایی از سوی دستگاه های اجرایی استان برای مناسب سازی انجام گرفته ولی کافی نیست و اهتمام جدی تر در این حوزه نیاز است.

تحقق مناسب سازی نیازمند مشارکت گروهی است

رییس سازمان نظام مهندسی استان ایلام نیز در این همایش تحقق مناسب سازی در فضاهای عمومی را نیازمند کار مشارکتی و جمعی دانست و گفت: متولی مناسب سازی در گذشته تنها بهزیستی بود ولی با توجه به اهمیت آن امروز سازمان های مختلف در این زمینه مسئولیت داشته و مساله ای فرا بخشی محسوب می شود.

آیت الله رستمی عدم هم افزایی دستگاه های متولی در حوزه مناسب سازی را حلقه مفقوده این مساله عنوان کرد و گفت: متاسفانه مشارکت همگانی دستگاه ها در این زمینه کمرنگ است.

وی با اشاره به اینکه عمده مشکل مناسب سازی فضاهای اداری مربوط به بافتهای قدمی و فرسوده است گفت: در طراحی های جدید فضای مناسب برای تردد جانبازان و معلولان دیده می شود.

به گفته وی، به منظور رعایت حقوق معلولان و جانبازان در جامعه برای سهولت تردد، در ساخت و سازهای جدید صدور مجوز پایان کار منوط به رعایت اصول مناسب سازی است.