چه چیز تعطیلات را استرس زا میکند؟

جامک: رحمن کمالوندی*

➖ گواه این مدعا، تحقیقات سازمان روانشناسی آمریکا APA میباشد که در آن ۳۸ درصد مردم، افزایش میزان تنش در تعطیلات را گزارش داده اند. یا حتی فراتر از آن، بر اساس اظهارات مرکز ملی آماره های سلامت NCHS ، تعطیلات، اوج میزان اقدام به خودکشی بیان شده است. این آمار ها در نظر سنجی سایت VERYWELL mind بالاتر، و از تجربه استرس در ۸۰ درصد از کاربران در روزهای مذکور حکایت دارد.

اما چه چیز، تعطیلات را از “زمانی برای شاد بودن” و خوشحالی تبدیل به “راه٘‌اندازی٘” برای ناراحتی و غم میکند؟؟

جدایِ از عوامل فردی مانند یادآوری یک رویداد تلخ و یا احساسِ فقدان ناشی از نبودِ فردی خاص، دلایلی که به صورت عام سبب میشود که گروه هایی از مردم، روزهای تلخی را سپری کنند، به دو دسته تقسیم میشوند، دسته اول، حول محور “مقایسه” میگردد و دسته دوم، (در مقیاسی فردی تر) ناشی از احساس اجبار فرد، در “شاد نشان دادن”ِ خود است.

در این ایام به واسطه گستردگیِ داد و ستدهای اجتماعی و مراودات خانوادگی، افراد ناخواسته خود را در میدانی خسته کننده برای مقایسه با دیگران (از نظر مالی، شغل، تحصیل، ازدواج و …) میبینند و در رقابتی فرسایشی برای سنجش.

علاوه بر آن، این انتظار که، “همه” باید دور هم شاد باشند و ناخوشی ها را فراموش کنند، سبب ساز تفکری میشود که در آن کسی نمیتواند خودش را آنگونه که هست، نشان دهد و تصنعی بودن و تظاهر به حالِ خوب ( بخاطر جمع ) آزار دهنده است.
آنها می اندیشند که اتفاق خاصی رخ نداده که بخواهند جشن بگیرند، حال فردیشان همان است و وضعیت خانوادگیشان نیز، همان. نداشته هایشان را کماکان ندارند و داشته هایشان کفاف نمیدهد. پس تلاش برای وارونه جلوه دادن خود موجب برهم خوردن تعادل شناختی و هیجانی‌ِشان میشود.

برهمین اساس، روانشناسان پیشنهاداتی دارند که هم میتواند آسیب های این آشفتگیِ مقطعی را کاهش دهند و هم اینکه از بروز هیجانهای منفی جلوگیری کنند.

➖ خودتان باشید، احساسات خود را به رسمیت بشناسید و خود را مجبور و ملزم به نقاب زدن ندانید.
➖ واقع بین باشید، دید و بازدید و گشت و گذار را صرفا یک دورهمی بدانید نه آوردگاهی برا رقابت.
➖ تعطیلاتتان را هر طور که دوست دارید سپری، و زمان و مکانش را خودتان انتخاب کنید.
➖ سعی کنید وقتتان را به افرادی اختصاص دهید که دوستشان دارید و کمترین تفاوت و تعارض مالی، فکری و فرهنگی را با آنان دارید.
➖ ساعاتی را باخودتان تنها باشید، برای تفکر و تعادل در وضعیت ذهنی.

*روانشاس و مدرس دانشگاه