بازي پوکمن گو و سواد سايبري

دكتر هادي البرزي* : اختصاصي جامك / سال هاست که با آمدن اينترنت از واقعیت مجازی یا Virtual Reality  صحبت مي شد، واقعيتي که در آن فضای واقعی و فضای مجازی ادغام و هر دو فضا يکي مي شود. چندي است که در محافل مختلف از بازي مجازي پوکمن گو سخن به ميان مي آيد که به قول متخصصين ارتباطات تا حدودي زيادي توانسته است، ويژگي واقعيت مجازي را تحقق بخشد. در اين بازي از اطلاعات منطقه جغرافیایی که کاربر در آن قرار دارد و قابلیت های دوربین تلفن همراه کاربر استفاده می شود  تا موجوداتی را که «پوکمون» نامیده می شوند، روی صفحه نمایش گوشی تلفن همراه کاربر خلق کند. به این ترتیب مکان جغرافیایی که کاربر در آن قرار دارد، تبدیل به مکان بازی و رقابت پوکمون ها می شود و در واقع کاربر باید پوکمن هایی را که در محیط اطراف پنهان شده اند، اصطلاحا شکار کند.

اما سوالي که در اين خصوص مي توان ذکر کرد، اين است که آيا جوانان و نوجوان و دانش آموزان ما که اصلي ترين جامعه هدف اين بازي و بازي هاي مشابه آن هستند براي مواجه با واقعيت مجازي آمادگي دارند. مطابق با تجارب گذشته هميشه ابتدا توليدات مجازي وارد کشور شده و در ادامه پس از مواجه شدن با آن اصحاب فرهنگي به فکر چاره بوده اند که بايد چنين و چنان مي کرديم. در پايان اين بحث ها و تلاش ها، بهترين راه حل موجود همان آزمون و خطا و تحمل هزينه هاي بسيار براي تجربه کردن و استفاده از آن نرم افزار بوده و به قول معروف نوش دارو پس از مرگ سهراب تحقق يافته است و گاهي چنان تکنولوژي با سرعت وارد شده و مورد استقبال قرار گرفته است که تا پاپان عمر آن، ما جز منفعل بودن، کار مناسبي نتوانسته ايم انجام دهيم.
به نظر مي رسد در همين مدت اندک که اين بازي به بازار دنيا عرضه شده و با استقبال گسترده مواجه شده است، مهمترين خطر براي کاربران مشغول به اين بازي بي توجهي کاربران به دنياي پيرامون بوده که باعث شده است افراد معمولا سردرگوشي در محيط هاي باز به دنبال پوکمن ها بگردند و با خطر سقوط يا تصادف مواجه شوند که مواردي از اين اخبار در خبرگزاري هاي دنيا نيز منتشر شده است.
اما در پايان بايد اين نکته را مورد توجه قرار داد  که هرچند بازی پوکمون گو هنوز کشور ایران را در سامانه اصلی خود پشتیبانی نمی‌کند ولي اين به معناي آن نيست که اين بازي يا بازي هاي داراي این نوع فناوري و واقعيت افزوده در آينده بسيار نزديک مورد استفاده کاربران ايراني قرار نگيرند. به نظر مي رسد اين نوع بازي و ورژن هاي بعدي آن نه اولين و نه آخرين خواهد بود و خواسته يا ناخواسته ما هر چه بيشتر با واقعيت مجازي در بازي ها و ساير توليدات فضاي مجازي روبرو خواهيم شد. اما سوالي که باقي مي ماند اين است که جوانان و نوجوانان ما چقدر در خصوص واقعيت مجازي اطلاعات دارند؟ به چه ميزان در کتاب هاي درسي و رسانه هاي ما به افزايش سواد رسانه اي و سواد سايبري در اين خصوص  پرداخته شده است؟ بهتر نيست که ما اين بار منتظر ورود اين فناوري نباشيم و از الان خود را تا اندازه اي که مقدور است با واقعيت مجازي (Virtual Reality)  و تهديدها و فرصت هاي آن آشنا کنيم.

* كارشناس رسانه