تپه باستانی «چگا صیفور» کارزان؛ از هزاره پنجم قبل از میلاد تا دوره تاریخی

حبیب‌الله محمودیان اظهار کرد: تپه باستانی «چگا صیفور» به‌عنوان یکی از محوطه‌های شاخص تاریخی استان ایلام، در دشت میان‌کوهی کارازان و در فاصله ۵۰۰ متری شرق روستای کارازان و ۴۵۰ متری غرب روستای چشمه خزانه واقع شده است؛ محوطه‌ای که با وجود ظرفیت‌های ارزشمند تاریخی، آثار حفاری‌های غیرمجاز در آن به چشم می‌خورد.

وی خاطرنشان کرد: این تپه باستانی در مجاورت جاده سراب‌کارازان به ایلام قرار دارد و کارخانه سیمان ایلام نیز در فاصله حدود دو کیلومتری جنوب‌شرقی آن احداث شده است. چشمه‌هایی که در شمال و غرب تپه جریان دارند، رودخانه کارازان را شکل داده و سبب حاصلخیزی زمین‌های پیرامونی شده‌اند؛ زمین‌هایی که هم‌اکنون زیر کشت محصولات زراعی قرار دارند.

دانش‌آموخته دکترای باستان شناسی پیش از تاریخ توضیح داد: بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد خاک سطح تپه و اراضی اطراف آن از نوع خاک رُسی بوده و به دلیل ارتفاع قابل توجه تپه نسبت به دشت‌های هموار اطراف، این محوطه از فاصله دور نیز کاملاً قابل مشاهده است؛ به‌طوری که تا شعاع حدود ۷۰۰ متری آن هیچ عارضه طبیعی مرتفعی وجود ندارد.

محمودیان بیان کرد: ابعاد تپه چگا صیفور در راستای شرقی–غربی حدود ۱۵۰ متر و در راستای شمالی–جنوبی حدود ۲۰۰ متر اندازه‌گیری شده است، ارتفاع تقریبی تپه ۱۸ متر است که در ضلع شرقی به ۱۲ متر و در اضلاع غربی و جنوبی به حدود ۲۵ متر می‌رسد. سطح فوقانی تپه نیز در بخش جنوبی ۵۵ متر و در بخش‌های شرقی و غربی حدود ۳۵ متر وسعت دارد.

وی ادامه داد: در شیب‌های شمالی و جنوبی تپه، به‌ویژه در بخش‌های تندتر، آثار متعددی از حفاری‌های غیرمجاز مشاهده شده که نگرانی‌هایی را در خصوص تخریب لایه‌های باستانی ایجاد کرده است.

محمودیان گفت: یافته‌های سطحی این محوطه شامل انواع سفال و تراشه‌های سنگی است، نمونه‌های سفالی شناسایی‌شده، هم به‌صورت ساده و هم منقوش بوده و شامل سفال‌های دست‌ساز و چرخ‌ساز می‌شوند که نشان‌دهنده استقرارهای انسانی در دوره‌های مختلف تاریخی در این محوطه است.

دانش‌آموخته دکترای باستان شناسی پیش از تاریخ افزود: محوطه باستانی «کلکین» کارزان در شمال غربی تپه واقع شده است،در جانب شمالی و شیب تند تپه ، آثار حفاری غیرمجاز دیده می‌شود. نمونه‌های سفال به‌دست آمده در تپه از انواع ساده، منقوش، دست‌ساز و چرخ ساز است، نمونه‌های سفال به‌دست آمده متعلق به عصر برنز، هزاره اول و دوره تاریخی است هر چند استمرار استقرار در این تپه به دوران پیش از تاریخ برمی‌گردد.