گذر از سنت به فناوری؛ چالشها و راهکارهای توسعه فناوری در استان ایلام
یونس میرزایی در گفت و گو با ایسنا اظهار کرد: از اساسیترین موانع، عدم آگاهی کافی مدیران و تصمیمگیران استان از مفهوم واقعی فناوری، اقتصاد دانشبنیان و الزامات آن است. زمانی که مفاهیمی مانند «شرکت دانشبنیان»، «مرکز رشد»، «شتابدهنده» و «تجاریسازی» به درستی تبیین نشوند، سیاستگذاریها و حمایتها به سمت پروژههای زودبازده و کماثر متمایل میشود و از حمایت از ایدههای عمیق و تحولآفرین غفلت میشود.
وی خاطرنشان کرد: متأسفانه اغلب تخصیص تسهیلات و منابع دولتی با نگاه صرفاً کمّی و برای ارائه گزارش عملکرد انجام میپذیرد. این نگاه «تکلیفمحور» بهجای «نتیجهمحور» باعث میشود منابع مالی ارزشمند، که میتواند موتور محرک استارتاپها باشد، بدون نظارت بر بازده واقعی و ایجاد ارزش افزوده، صرف شود و در نهایت به «هرزرفت منابع» منجر شود.
مدیر مرکز رشد واحدهای فناور جهاد دانشگاهی استان ایلام، در خصوص ملزومات اصلی در توسعه فناوری، تشریح کرد: وجود بستر کافی دانش و پژوهش است. کمبود تعداد دانشگاههای برتر، پایین بودن تعداد دانشجویان تحصیلات تکمیلی و اعضای هیئت علمی فعال در حوزههای فناورانه، زنجیره عرضه ایده را با اختلال مواجه میکند، این ضعف، استان را از داشتن نیروی انسانی متخصص و مورد نیاز برای راهاندازی کسبوکارهای نوپا محروم میکند.
وی در مورد وضعیت اقتصادی استان ایلام گفت: ایلام استانی جوان به لحاظ توسعه صنعتی است، اقتصاد آن عمدتاً بر پایه کشاورزی، دامپروری و اشتغال دولتی استوار است. عدم گسترش فرهنگ نوآوری، ریسکپذیری و فناوری در بین عامه مردم باعث میشود تا جوانان جویای کار، به جای حرکت به سمت کارآفرینی، به دنبال شغلهای پشت میزنشینی و سنتی باشند.
میرزایی در خصوص راهکارهای برونرفت از این چالشها، بیان کرد: عبور از این چالشها نیازمند عزمی جدی، برنامهای مدون و حرکت گامبهگام است، بهمنظور برون رفت از وضعیت فعلی میتوان راهکارهای کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت را در نظر گرفت.
وی در تشریح راهکارهای کوتاه مدت، افزود: مهمترین کار آموزش و تبیین دقیق، فراگیر و کاربردی مفاهیم مرتبط با توسعه فناوری و اقتصاد دانشبنیان است. اجرای کارگاههای آموزشی تخصصی، ایجاد «کمیته راهبردی توسعه فناوری» و راهاندازی پلتفرم شفافیت از ضروریات فوری است.
مدیر مرکز رشد واحدهای فناور جهاد دانشگاهی استان ایلام، در خصوص راهکارهای میان مدت، گفت: ارتقای کیفی مراکز موجود، ایجاد آکادمی کارآفرینی و شبکهسازی با مراکز خارج از استان از راهکارهای میان مدت است.
وی در خصوص نگاه بلند مدت، بیان کرد: «توسعه دانشگاههای نسل سوم» و «دانشگاه کارآفرین»، جذب سرمایهگذاران خطرپذیر و تبدیل موفقیتها به نماد از راهکارهای بلند مدت است.
میرزایی تأکید کرد: توسعه فناوری در ایلام نه یک انتخاب، که یک ضرورت انکارناپذیر است. این مسیر اگرچه دشوار به نظر میرسد اما با تدبیر، برنامهریزی و عزم جمعی کاملاً ممکن است. کلید موفقیت، در همگرایی بین نهادهای حاکمیتی، مراکز علمی و بخش خصوصی خلاق استان نهفته است.