بررسي سوابق شغلی و تحصیلی نمایندگان دهمین دوره مجلس شورای اسلامی

تهيه: عبدالشريف ولدبيگي

دكتراي علوم سياسي و مدرس دانشگاه

مقدمه

انتخابات دهمین دوره مجلس شورای اسلامی در 7 اسفند 1394 برگزار شد و تعداد 222 نماینده، انتخاب و برای انتخاب 68 نماینده دیگر انتخابات به دور دوم منتهی شد. در دور دوم انتخابات نیز که 10 اردیبهشت 1395 برگزار شد، 68 نماینده دیگر مشخص شد تا مجلس شورای اسلامی کار خود را از 8 خرداد 95 آغاز کند. از میان 290 نماینده منتخب مجلس دهم، یک نفر از آنها یعنی مرحوم آقای محمدعلی حسین­زاده نماینده منتخب مردم مراغه و عجب شیر در سانحه رانندگی درگذشت و انتخابات برای خانم مینو خالقی منتخب مردم اصفهان از سوی شورای نگهبان باطل شد. بدین ترتیب مجلس شورای اسلامی کار خود را با 288 نماینده آغاز خواهد کرد.

با توجه به اینکه مجلس جدید این هفته آغاز به کار خواهد کرد در این نوشتار به معرفی اجمالی نمایندگان دهمین دوره مجلس شورای اسلامی از نظر سوابق شغلی، تحصیلی، سنی و جنسیتی پرداخته می­ شود.

جدول شماره (1) سابقه نمایندگی نمایندگان مجلس دهم

1) سوابق نمایندگی وکلای مجلس دهم

طبق اظهارات آقای امیری قائم مقام وزیر کشور در این دوره از مجلس شورای اسلامی 178 نفر از نمایندگان فاقد تجریه نمایندگی مجلس هستند. بدین معنی که برای اولین بار است که وارد مجلس شورای اسلامی شده­اند. همچنین تنها 72 نفر از نمایندگان مجلس نهم توانستند به مجلس دهم راه یابند. بدین ترتیب 218 نفر از نمایندگام مجلس نهم از راه یابی به مجلس دهم بازماندند. همچنین 5 نفر از نمایندگان مجلس نهم برای این دوره از انتخابات مجلس شورای اسلامی نام نویسی نکردند. محمدرضا باهنر نماینده ادوار دوم، ‌سوم، چهارم، پنجم، هفتم، هشتم و نهم، روح­ ا… حسینیان، علی­اصغر زارعی و سیدعلی­رضا مرندی نمایندگان ادوار هشتم و نهم و عباس فلاحی باباجان نماینده اهر و هریس در نهمین دوره مجلس شورای اسلامی در این دوره از انتخابات مجلس نام نویسی نکردند.

نکته دیگر این است که 560 نفر از نمایندگان ادوار مجلس شورای اسلامی برای شرکت در انتخابات دهمین دوره مجلس شورای اسلامی ثبت نام کردند.

جدول شماره (2) شغل سابق نمایندگان مجلس دهم

2) سوابق شغلی نمایندگان مجلس دهم

شغل نمایندگان این دوره از مجلس شورای اسلامی تنوعی از مشاغل مختلف را در بردارد. طبق اظهارات مسئولان وزارت کشور در مجلس دهم بیشترین میزان شغل با آمار 72 نفر، به نمایندگان مجلس نهم مربوط می­شود. بدین­معنا که در این دوره 72 نفر از نمایندگان مجلس دهم سابقه حضور در مجلس نهم داشته­اند و شغل قبلی آنها نمایندگی مجلس بوده است. پس از آن، شغل کارمندی با 64 نفر، دومین شغل نمایندگان مجلس دهم است. 50 نفر از نمایندگان مجلس دهم نیز پیش از این، به شغل استادی دانشگاه مشغول بوده­اند. همچنین 31 نفر از نمایندگان مجلس دهم شغل آزاد داشته­اند. 18 نفر از نمایندگان نیز به شغل پزشکی مشغول و 18 نفر دیگر فرهنگی بوده­اند. 6 نفر به شغل آزاد و 5 نفر نیز به کسوت روحانی و طلبگی مشغول بوده­اند^*. گفته می­شود که یک نفر از نمایندگان این دوره از مجلس، فاقد شغل بوده است که در آیتم شماره 10 یعنی (سایر مشاغل) جمع بسته شده است.

جدول شماره (3) میزان تحصیلات نمایندگان مجلس دهم

3) میزان تحصیلات نمایندگان مجلس دهم

بیشترین میزان تحصیلات نمایندگان مجلس دهم به کارشناسی ارشد مربوط می­شود. بدین معنا که 146 نفر از نمایندگان دارای تحصیلات کارشناسی ارشد هستند. بعد از این مقطع 111 نفر دارای مدرک تحصیلی دکتری هستند. منظور از این مقطع نیز گذراندن دوره PHD اعم از رشته­های پزشکی، انسانی و فنی است. 22 نفر کارشناسی، 2 نفر فوق دیپلم و یک نفر نیز دیپلم دارند. نمایندگانی که دارای مدرک تحصیلی کمتر  از کارشناسی ارشد هستند یا سابقه نمایندگی مجلس و یا سابقه ایثارگری دارند.

طبق آمار ارائه شده متوسط میزان تحصیلات نمایندگان این دوره از مجلس شورای اسلامی نسبت به مجلس نهم بالاتر است. برای مثال در مجلس نهم 82 نفر از نمایندگان دارای مدرک تحصیلی دکتری، 91 نفر دارای مدرک کارشناسی ارشد، 82 نفر دارای گواهینامه کارشناسی و 7 نفر نیز پایین­تر از کارشناسی بوده­اند.

با این حال 28 نفر از نمایندگان مجلس نهم دارای تحصیلات حوزوی بوده­اند که در مقایسه با نمایندگان مجلس دهم، فراوانی آنها بیشتر است.^**

جدول شماره (4) سن نمایندگان مجلس دهم

4) ترکیب سنی نمایندگان مجلس دهم

در این دوره از مجلس شورای اسلامی بیشترین تعداد نمایندگان با 67 نفر دارای سنین 46 تا 50 سال هستند. سن 63 نفر از نمایندگان مجلس دهم نیز بین 51 تا 55 سال قرار دارد. پس از آن، 57 نفر از نمایندگان مجلس دهم بین 56 تا 60 سال سن دارند. 40 نفر از آنها نیز در دهه پنجم عمر خود یعنی بین 41 تا 45 سال قرار دارند. 34 نفر نیز زیر 40 سال هستند. بدین ترتیب باید گفت مجلس دهم، مجلس جوانی است و از انرژی و توان بیشتری برای خدمتگذاری به مردم برخوردار است. به طوری که تنها 2 از نمایندگان بیش از 70 سال سن دارند و برای دوره یازدهم مجلس شورای اسلامی طبق قانون انتخابات نمی­توانند نام نویسی نمایند.

جدول شماره (5) جنسیت نمایندگان مجلس دهم

5) ترکیب جنسیتی نمایندگان مجلس دهم

در این دوره از مجلس شورای اسلامی بیشترین تعداد نماینده زن حضور دارند. به طوری که آمار آنها به 17 نفر می­رسد. این در حالی است که تعداد نمایندگان زن در مجالس اول، دوم و سوم هر یک 4 نفر بود. در مجلس چهارم 9 نفر زن توانست به مجلس راه یابد. در مجلس پنجم با یک رشد قابل توجه تعداد زنان نماینده به 14 نفر رسید. در مجالس ششم و هفتم، هر یک 13 نماینده زن حضور داشت. در مجالس هشتم و نهم نیز به ترتیب 8 و 9 نماینده زن بر کرسی­های سبز رنگ پارلمان تکیه زدند. بنابراین مجلس دهم رکورددار حضور نمایندگان زن در 10 دوره مجلس شورای اسلامی بعد از انقلاب اسلامی است.

*سایت خبرآنلاین، «قائم مقام وزیر کشور: 178 نفر از منتخبان مجلس دهم برای نخستین بار راه یافته اند/میانگین سنی 50سال»،1395/2/15

** سایت خدمت، « جدول مدارک و رشته تحصیلی نمایندگان مجلس»،1390/02/03