روشهای مشارکت جوامع محلی در توسعه روستایی با روش PRA
در این دوره، شرکتکنندگان با اصول و روشهای ارزیابی مشارکتی روستایی (PRA) آشنا شدند، رویکردی نوین که بر پایه مشارکت فعال جوامع محلی در شناسایی مشکلات، تحلیل شرایط و طراحی راهکارهای توسعهای بنا نهاده شده است.
مژگان خوشمرام محقق مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع استان ایلام روز یکشنبه ۲۹ تیر، در این دوره با اشاره به اهمیت این روش اظهار کرد: ارزیابی مشارکتی روستایی، فرایندی نظاممند و توانمندساز است که بر شنیدن صدای محرومان، استفاده از دانش بومی و حرکت بهسوی توسعه پایدار تأکید دارد.
وی خاطرنشان کرد: این رویکرد زمانی موفق خواهد بود که نهادهای اجرایی متعهد باشند و اعتماد متقابل با جامعه محلی ایجاد شود.
این محقق افزود: از جمله ابزارهای این رویکرد میتوان به نقشهبرداری مشارکتی اشاره کرد، که در آن مردم با استفاده از ابزارهای سادهای چون سنگ، چوب و گچ، منابع طبیعی، زمینهای زراعی و دیگر داراییهای محلی را ترسیم میکنند.
محقق مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام روشهای تحلیلی دیگر مانند ماتریسسازی و رتبهبندی را معرفی کرد و گفت: این روشها به روستاییان امکان میدهد که گزینههای مختلف، مانند نوع محصولات کشاورزی، را بر اساس معیارهایی نظیر سودآوری، نیاز به آب، مقاومت به خشکی و زمان برداشت مقایسه کرده و انتخاب آگاهانهتری در شرایط کمآبی داشته باشند.
وی با تأکید بر نقش کلیدی تسهیلگری در این فرایند افزود: تسهیلگر فردی بیطرف است که با بهرهگیری از مهارتهای ارتباطی و گروهداری، فرایند تصمیمگیری جمعی را تسهیل کرده و به جامعه در رسیدن به اهداف مشترک یاری میرساند.
خوشمرام همچنین به چالشهای پیشروی تسهیلگری از جمله تعادل قدرت، تفاوتهای زبانی و فرهنگی، انتظارات غیرواقعی و پایداری مشارکت پس از پایان پروژهها اشاره کرد.
وی مزایای کلیدی ارزیابی مشارکتی روستایی شامل افزایش دقت دادهها، کاهش هزینههای اجرایی، افزایش پذیرش اجتماعی، توانمندسازی جوامع محلی، تقویت نهادهای محلی، توسعه پایدار و پایش مستمر پروژهها برشمرد.