راهکارهای تقویت فرهنگ بومی محلی استان ایلام
بر همین اساس استفاده از آن ابزار به نوعی رفتارهایی را برای آنان تعریف نمود که در هر منطقه متفاوت است . به هر حال با شناخت فرهنگ هر منطقه می توان به نوع تفکر ، آرایش اجتماعی آنان پی بُرد که چگونه فکر می کنند و از ابزاری که در زندگی استفاده می کنند می توان به سطح طبقه اجتماعی و فرهنگی آنان پی برد . اما مسئله ای که مطرح می شود آن است که با تغییر و پیشرفت تکنولوژی و به وجود آمدن ابزارهای جدید در زندگی انسان سطح زندگی و فرهنگ زندگی انسان نیز دچار تغییر می شود . که امروزه ما شاهد آن هستیم . که این باعث می شود فرهنگ های گذشته تعدیل شده و فراموش شوند . فرهنگ ها و آداب و رسومی که بسیار غنی بوده و بار معنوی زیادی داشته است . اما آنچه ضرورت دارد آن است که بررسی کنیم چه راهکارهایی را می توانیم بیابیم تا از محو شدن فرهنگ بومی و محلی در عصر حاضر جلوگیری کنیم
نکته:
وظیفه نسل های آینده آن است که این دستاوردها را حفظ کنند و به نسل های آینده خود برسانند و در این راه اولین گام که باید به جِد برداشته شود ، جلوگیری از رسوخ فرهنگ بیگانه در فرهنگ بومی و محلی هر منطقه است و این امر را از طریق آموزش و به کار گیری روش های سازنده و مفید باید پی جویی نمود .
البته مهمترین گام در این راه شناختن کامل فرهنگ بومی و محلی توسط افراد جامعه است ، اما این آشنا سازی نیاز به فرآیندها و راهکارهایی دارد که برخی از این راهکارها در پی خواهد آمد .
نقش صداو سیما ی استان در ترویج و تقویت فرهنگ بومی
در خصوص نقش صداو سیما ی استان در ترویج و تقویت فرهنگ بومی بحث های تخصصی در حوزه های مختلف مطرح می شود .رسالت صدا وسیمادراین راه بسیار مهم و امری اجتناب ناپذیر است . صدا وسیما با پخش فیلم های مختلف از تاریخچه فرهنگ بومی محلی و همچنین فیلم هایی که در آن آداب و رسوم محلی به کار گرفته می شود و لباس های محلی در آن مورد استفاده قرار می گیرد می تواند در تقویت فرهنگ بومی بسیار مؤثر عمل کند . خصوصاً در زمینه پوشش محلی و گویش محلی این رسالت را به خوبی می تواند بر عهده بگیرد . پخش مسابقات محلی در برنامه های صدا وسیما ، بیشتر شدن استفاده از گویش محلی در برنامه های صدا و سیما توسط مجریان ، استفاده از لباس های سنتی در برنامه ها توسط مجریان صدا و سیما .
رواج لباس های محلی
با عرضه لباس های محلی در بازارهای استان در واقع می توان حق انتخاب چنین لباس هایی را برای مردم بوجود بیاوریم و با تبلیغ سازنده در این خصوص و بیان مزایای استفاده و بهره گیری چنین لباس هایی در موارد مختلف می توان به ریشه دار شدن فرهنگ بومی در میان نسل جدید امیدوار بود . خصوصاً بهره گیری از چنین لباس هایی در مراسم جشن اعیاد و ازدواج میتواند تأثیر گذارتر باشد .
برگزاری جشن ها و مراسم امروزی به سبک سنتی
جشن های مختلفی که در استان ما به طرق مختلف برای مناسبت های گوناگون برگزار می شود را می توان با فرهنگ و آداب سنتی قدیم بر پا نمود . مثلاً امروزه جشن ها را در تالارها و هتل ها برگزار می کنند ، در حالی که با برگزاری چنین جشن هایی خصوصاً ازدواج در خانه های قدیمی و سبک و سیاق سنتی می توانیم تاریخ فرهنگ گذشته را در قالب یک جشن به مردم و نسل جدید و نوآموز خود معرفی کنیم و همچنین از خطر به فراموشی سپرده شدن آنان جلوگیری کنیم .
آشنا کردن دانش آموزان با هنرهای دستی محلی و غذاهای سنتی
با ترتیب دادن بازدید های مکرر از هنرهای دستی بومی استان و تشویق دانش آموزان در یادگیری آنها و خلق چنان آثاری توسط آنان به عنوان کار عملی در مدارس می تواند یکی دیگر از راهکارهای تقویت فرهنگ بومی استان باشد . همچنین برگزاری دوره های آموزشی غذاهای محلی در مدارس یا در مراکز فرهنگخانه ها و دعوت از عموم بانوان علاقمند به غذاهای سنتی گام های بسیار مؤثر و ارزشمندی در تقویت فرهنگ بومی می توان برداشت . همچنین با برگزاری مسابقات استانی تحت عنوان بهترین غذای محلی ،سال استان می توان انگیزه و رویکرد مردم را به سمت غذاهای محلی تقویت نمود . و آموزش غذاهای محلی مختلف از طریق صدا و سیما هم می تواند مؤثر واقع اُفتد .
کتابی در خصوص فرهنگ بومی
وجود کتابی در خصوص فرهنگ بومی در کنار سایر کتب درسی تأثیر گذاری عمیق تری را به خاطر خاصیت مکتوب بودن آن خواهد داشت و همچنین فیلم های مستند و تاریخی و یا فیلم هایی که بر اساس آداب ورسوم محلی با گویش محلی تهیه می شوند چون با قویترین حس انسان یعنی بینایی در تماس اند به راحتی می توانند بیش از راه های دیگر تأثیر گذار باشند و در کنار آنها استفاده از بازی های محلی به جای بازی های جدیدی که رسم شده چه در منازل و چه در مدارس می تواند در تقویت فرهنگ بومی و محلی راهگشای خوبی باشد . اما در این راه نمی توان از نقش والدین و مربیان غافل ماند. باید این زاویه برای خانواده هایی که با پیشرفت تکنولوژی فراموشی فرهنگ بومی را پذیرفته اند روشن نمود که فرهنگ بومی و قدیمی جزیی از زندگی ما است و جزیی از پیکره وجود ماست و فراموشی آنان یعنی فراموشی خودمان و بی هویتی در جامعه و دنیای کنونی که عواقب خطر ناکی را به همراه دارد که همانا مرگ هویت انسانی است . زیرا تکنولوژی های نوین هرگز نتوانسته و نمی توانند به ما هویت انسانی ببخشند و هر آنچه آنان جلو می روند ما را از خودشناسی دور خواهند نمود .
مطبوعات محلي و تقويت فرهنگ بومي
مطبوعات محلي علاوه بر اطلاع رساني و شفاف سازي كه يكي از رسالت هاي اساسي آنهاست، بايد در جهت تقويت فرهنگ بومي شان و ايجاد وحدت بين قوميت هاي مختلف نيز حركت كنند.
انعكاس اتفاقات محلي در اين نوع از مطبوعات، به هويت محلي و انسجام و وحدت در جوامع ملي منجر مي شود. در حقيقت بازيابي و احياي هويت محلي و همچنين توسعه نهادهاي مدني در جوامع محلي بايد به عنوان يك كاركرد مهم توسط مطبوعات محلي مورد توجه قرار گيرد.
میراث فرهنگی و راه اندازی موزه های تخصصی
ميراث فرهنگي نشان از هويت و نگاه مردم يك جامعه به يك پديده است، طرز زندگي، كيفيت زندگي، آداب و رسوم، عقايد، ارزش ها، هنجارها و بالاخره، فرهنگ هر جامعه اي در ميراث فرهنگي آن جامعه نهفته است. حال اين ميراث كه نشان هويت جامعه است در فرآيند گذار دستخوش تحولات مي شود و در اين راستا مهم ترين مسئله حفظ و حراست از ميراث فرهنگي و اشاعه آن به نسل بعد است؛ در اين راه سترگ بي شك وجود موزه به عنوان يك نهاد فرهنگي در اجتماع بسيار ضروري است و فرهنگ هر جامعه يك مفهوم كلي است و تمامي ارزش ها و يافته هاي معنوي مردمان آن جامعه را در بر مي گيرد. پس فرهنگ، ميراث هر قومي است كه از پيشينيان بر گرفته شده و در آن تغييراتي داده و به نسل هاي بعد انتقال يافته است.
ترویج صنايع دستي
هنرهای صناعی حوزه مهم تلفیق هنر ، صنعت و فرهنگ است که در بستر تاریخ به عنوان بهترین پاسدار وحافظ ملی کشورها بوده است .لذا صنايع دستي همواره دليلي روشن و متقن از ميراث فرهنگي سابقهدار در اين مرز و بوم است.
توسعه گردشگري روستايي
گردشگري روستايي به سبب عواملي همچون شهر نشيني، علاقمندي به ميراث طبيعي، فرهنگي و تاريخي ، نگراني هاي محيط زيست، شيوه سالم زندگي شهري و امتناع از فرهنگ مصر ف گرايي درسالهاي اخير شكل گرفته و توسعه يافته است.
گردشگري روستايي عبارت است از فعاليت ها و گونه ها ي مختلف گردشگري در محيط هاي مختلف روستايي وپيرامون آنها كه در بردارنده ارزش ها وآثار متفاوتي براي محيط زيست روستا مي باشد بر اين اساس مي توان گردشگري روستايي را در بر گيرنده زمينه هاي مختلف فعاليت هاي گردشگري چون سكونتگاها ، رويدادها ، جشنواره ، ورزش ها و تفريحات گوناگون دانست كه در محيط روستا شكل ميگيرند.
تهیه: محمد نورالهی