من ملک بودم و فردوس برین جایم بود!

مهدي سبزه :

همه شاید با شنیدن نام “تهران” آب بزاقشان ترشح شود و لب و لوچه شان خیس. شاید وقتی کسی اسم تهران را می برد یاد خیابانها و کوچه های لوکسش می افتد و یا یاد درکه و دربند و پارک ارمش می افتد! برای عده ای هم نام تهران یادآور بیمارستان های خوب و مجهز پزشکی یا داروخانه هایی پر از دارو است. شاید برای عده ای از جوانان نیز نام تهران یاد آور شستن ظرف و ظروف آشپزخانه یک رستوران کوچک در تجریش باشد. و برای عده ای دیگر شاید نواجوانان نام تهران یاد آور لهجه ی شیرین تهرونی باشد که دلشان می خواهد روزی بدون تپق با آن حرف بزنند و صحبت کنند. بالاخره نام تهران برای اکثر ماها یاد آور چیزی است. هر یک از ما تجربه ی متفاوتی از تهران داریم اماآنهایی که تهران بوده اند و در تهران زندگی کرده اند طبیعتا تجربه ای متفاوت تر دارند. برای من تهران یاد آور خیابان های لوکس و تمیزی منحصر فردی بود که مردمانی آرام  و صمیمی با فرهنگی ایرانی عمیق در آن ها در حال تردداند. برای من تهران یادآور مردمانی منطقی و پخته و دنیا دیده بود که هیچگاه حرف زور نمی زنند و با کمال  ادب و آرامش گفتگو میکنند.
تهران دیگر برای من آن تهرانی که در یادم بود، نیست. تهرانی که برای من ساخته شده با تهران قدیمی که خودم ساخته بودم، فرق می کند.البته دلم برای تهران قدیم نیز تنگ نمی شود شاید چون تهرانی با اون ذهنیت اصلا وجود نداشته است. و اما تجربه ی من!
در تهران کسی از دموکراسی حرف نمیزنه! کسی با دموکراسی صحبت نمکینه! اصلا شاید دموکراسی وجود ندارد! من ندیدم. آنچه در فیلم ها درباره زندگی مردم تهران نشان داده می شود ربطی به تهران ندارد! آن تعارفات و سلام و علیک هایی که در فیلم ها می بینیم اصلا ربطی به تهران ندارد! همانطور که فیلم ها هیچ وقت نشان دهنده ی واقعیت نبوده اند. واقعیت چیز دیگری است.اصلا واقعیت چیست؟ واقعا تهران چه جور جایی است؟
خیلی از هم شهری هایم آینده ی خود را در تهران می بینند! پیشرفت خود را در تهران می بینند! شاید خیلی ها برای آمدن به تهران  برنامه ریزی کرده اند! نه فقط در شهر من بکله در دیگر جاها نیز برای آمدن به تهران برنامه ریزی کرده اند! خیلی ها از روی دست تهرانی ها تقلید میکنند! مثلا اسم بنر یا تابلوی سر در مغازه ها را مثل تابلوهایی که در تهران می بینند طراحی میکنند!
و اما واقعیت! در تهران آرامش نیست! دموکراسی نیست! مسوولان نیستند! ارباب رجوع سیخی چند؟ ترافیک عادت شده تصادف عادی. جنگ و دعوای خیابانی واگیر. امنیت که چه عرض کنم! کلاهبرداری و دروغ گویی زرنگی به حساب می آید. و صداقت و متانت ساده بودن.صادق و راستگو باشی خیلی ساده ای اما اگه زرنگ باشی برنده ای. همه کلاه خود را سفت چسبیده اند که باد نبرد. همه مال و منال خود را قفل زده اند که همسایه دزد نشود. اگر در شهر ما سه ماه گرد و خاک می خوریم اگه در شهر من جنگل های سر سبز معصومانه در آتش می سوزند اینجا همیشه دود می خوری. نه حل می شود نه ته می گیرد. دود سیاهی که کل تهران حتی خوش آب و هوا ترین نقطه را هم سیاه می کند. و تو نمیدانی دود چیست؟
دسترسی به آمار به تهران آمده ها سخت است.اصولا آمار دقیقی در دست نهادهای ذی ربط نیست. و شاید هم مثل بقیه چیزها محرمانه است. اما در این منطقه از هر ده شهروند تهرانی یکی مازندرانی و شمالی است یا سبزواری، یکی اراکی ، یکی لر و لک و کرد و بقیه ترک هستند. خلاصه از همه ی جای ایران اینجا جمع اند تا لقمه نانی به کف آرند و به خورد بچه هایشان بدهند. اصولا تهرانی اصیل داش مشتی خیلی کم می بینید. خلاصه همه جای تهران سرای ایران است.
خیلی از مردم بی سواداند. بر عکس این که همه خیال میکنند تهرانی ها همه با سواداند و همه در حرفه و فن خود تبحر و مهارت آن چنانی دارند پس می شود به راحتی به آنها اعتماد داشت. البته منظور از سواد فقط خواندن و نوشتن نیست. سواد یعنی اگاهی کامل و تسلط کافی بر حرفه ای که فرد دارد. خیلی وقت ها سواد به کارشان نمی آید. دنبال درس خواندن هم نمی روند. اصولا تصورشان بر این است که موفقیت در زندگی از مسیر پرتلاطم علم نمی گذرد. مسیر علم و موفقیت و کمال تنها و تنها از طریق پول می گذرد. یگانه مسیر موفقیت تنها پول است و بس. و در این مسیر از هیچ کوششی دریغ نمی کنند. از کله ی سحر تا غروب آفتاب برای پول کار می کنند و زندگی شان راحت است اما این مهاجران اند که  برای چندر قاز باید جان بکنند. برای آنها خوشبختی یعنی پول خوب. پول خوب که داشته باشند زندگی خوبی هم دارند. پول را هم بدست می آورند نه با خواهش و تمنا از بانک و موسسه اینجا تعمیرگاه هم که می روی باید “آشنا” داشته باشی! وام اگر می خواهی بگیری باید “آشنایی آشناتر” داشته باشی! آرایشگاه اگر می خواهی بروی باید دلهره داشته باشی! بچه ات را اگر می خواهی در مدرسه ثبت نام کنی باید شهریه پرداخت کنی! اگر بچه ای عزیز از جانت را فرستادی مدرسه به قول خودشان باید پی هر ناهنجاری رو به خود بسابی! عده ای پول ندارند در تهران بشینند ترجیح می دهند با پول کمتری در شهری  کوچک از حومه تهران بساط زندگی خود را پهن کنند. زندگی اینان به مثابه زندگی در میان انبار باروت است.
من اگر در شهر خودم کار باشد، چرا باید خانه و کاشانه ی خود را رها کنم و به تهران دل ببندم؟ من اگر در شهر خودم آسایش دو گیتی که نه ولی آسایش فردایم باشد چرا باید خانه و کاشانه ی خود را رها کنم و سر از تهران در بیاورم؟ به قول یارو گفتنی اگر در شهر خودم نانم باشد آبم باشد تهران آمدنم دیگر بهر چیست؟  من اگر همان روستایی که بودم آباد بود، من اگر همان شهری که بودم آباد بود زحمت تهران را به جان نمیخریدم!
بیایید تا دیر نشده فکری بکنیم! که فردا خیلی دیر است! بیایید تا دیر نشده عطای دنیا را به لقایش ببخشیم و می در ساغر و فکر نو دراندازیم که دنیا کوتاه است و وقت برای جبران اندک! فکری به حال من و روستا و شهرم بکنید. فکری به حال فرزندانمان، فکری به حال آینده. بیایید روستایم را آباد کنید، شهرم را شکوفا کنید! بیایید خلاصه ما را نجات دهید.

برگرفته از سايت ويرا