مرز مهران و چرخه اقتصاد گردشگری استان ایلام

يادداشت اختصاصي جامك / استان ایلام با 19044 کیلومتر مربع وسعت خاک و420 کیلومترمرز مشترک با کشور عراق در محدوده جغرافیایی زاگرس با جمعیتی در حدود 570 هزار نفر دارای شهرستان های مهران ، دهلران ، دره شهر ، آبدانان، ایوان، شیروان چرداول وایلام است .مهمترین شهرستان استراتژی ومرزی شهرستان مهران است که از یادگاران 8 سال دفاع مقدس بحساب می آید که بخاطر نزدیکی مرکز شهرستان به نقطه صفرمرزی ووجود پتانسیل های گوناگون از جمله آب، خاک مرغوب،کشاورزی ،معادن، ذخایر نفت ،گاز و زیارت و گردشگری از اهمیت ویژه ای برخوردار است .
با توجه به سابقه تاریخی ومراودات مرزی بین ایران وعراق از ادوار گذشته تاکنون ونزدیکی شهرستان به عتبات عالیات وبغداد در سال 1382 مهران به عنوان مرز بین المللی وقانونی از سوی سازمان ملل متحد و با پیشنهاد وزارت امور خارجه و وزارت کشور شناخته شد. بدلیل امنیت فوق العاده ای که درحدومرز ایران وعراق دراین ناحیه از کشور وجود دارد وبه لحاظ شیعه بودن مردم استان های نجف، کربلا وشهرستانهای واقع درمسیر راه عتبات ونیز شیعه بودن مردم استان ایلام از سالهای اخیر صدها هزار نفر از عاشقان اهل بیت علیه السلام به راحتی از این مرز ومرور نموده وصدها هزار نفر هم از کشور همسایه عراق به منظور زیارت امام رضا علیه السلام وحضرت معصومه علیها السلام از این مرز تردد داشته اند .
بطوریکه این حرکت فرهنگی باعث گسترش امکانات وتأسیسات رفاهی در پایانه مرزی وگمرک مهران شد و علاوه بر تردد مسافران و زوار در بخش اقتصاد وبازرگانی بهترین گزینه به منظور حمل کالا از سوی مقامات دو کشور این مرز شناخته واز طریق بازارچه ی مرزی مهران تردد کالا هم بطور مطلوب انجام می گیرد.
بر این اساس در طول شبانه روز صدها کامیون بار واتوبوس زوار از این مرز استفاده نموده و
در ادامه مسیر از صالح آباد وایلام وایوان به اسلام آباد وکرمانشاه ویا در جهتی دیگر از مسیر مهران به دهلران ودشت عباس ودو راهی اندیمشک عبور می نمایند .
از مهمترین مزایای دیگر این مرز بین المللی وجود امکانات فراوان مرزی در این سوی مرز و مهمانوازی مردم شهرستانهای مهران ، دهلران و ایلام وایجاد رفاه وآرامش ومهیا بودن شهرستانهای استان برای تردد زوار بین دو کشور می باشد.
لذا علی رغم اینکه امکانات توریستی فراوانی در طول مسیر از جمله زیبائیهای طبیعی وخدادادی ، جنگلها، غارهای طبیعی ، سنگ نوشته ها، بقاء زیارتی ، قلعه های تاریخی وگردشگاههای فراوانی وجود دارد و با وجود اینکه آب وهوای معتدل وفرح بخش در ایام شبانه روز با اختلاف حداقل 35 تا 40 درجه از نقطه صفر مرزی تا ارتفاعات ایلام در مسیر جاده ای مشهود ومحرز است متأسفانه دانسته یا ندانسته خلائی در این بین وجود دارد واگر همکاری وزارت کشور ، وزارت امور خارجه وسازمان حج و زیارت استان و سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی وگردشگری وجود داشته باشد. طباً استان ایلام چه در بخش اقتصاد و چه در بخش گردشگری بهره کافی از نعمت مسافر وزوار را خواهد برد وبا ایجاد رفاه وامکانات رفاهی خستگی را از تن مسافران و زوار زدوده وهم اینکه زیبائیهای طبیعی ، تاریخی و توریستی وصنایع دستی استان مورد استفاده مسافران قرار خواهد گرفت. البته بخش مهمی از این همکاریها در گرو تأسیس کنسولگری در ایلام خواهد بود که برای این منظور پی گیری های متعدد از سوی استانداری محترم ایلام و وزارت کشور بوجود آمده است. مهمترین شکل بهره وری از اقتصاد وگردشگری برای این منظور بطور طبیعی ایجاد اشتغال بصورت مستقیم وغیر مستقیم برای صد ها نفر خواهد بود که درقالب هتلدار ، مهمانسرا دار ، رستوانچی، قهوه چی ، فروش صنایع دستی وسوغات محلی ، تاکسی دار مغازه دار و… می باشد که آنگاه خیر وبرکت زوار بر سر سفره مردم این دیار دیده خواهد شد . در غیر این صورت هیچ گونه سودی از وجود زوار نصیب استان نمی شود .
درمبحث گردشگری اشاره گردید که در مسیر توریستی ومحل تردد زوار از مهران به اسلام آباد و کرمانشاه واز مرز مهران به دهلران واندیمشک دهها اثر فرهنگی توریستی وجود دارد و چون برنامه ریزی تردد زوار توسط شرکت های دولتی از تهران به مهران وبالعکس بدون توقف صرفاً بصورت قرنطینه در تاریکی شب از مسیر زیبای استان است ومسافر از آن بی اطلاع وبی بهره می ماند وبا این وصف استان ایلام همچنان ناشناخته خواهد ماند لذا به دیدنی های توریستی این مسیرها اشاره می پردازد .

الف : دیدنی های مسیر شماره 1 از مهران تا اسلام آباد وکرمانشاه .
بازدید از شهر مهران وآثار دفاع مقدس.
بازدید از شهر زیارتی امامزاده علی صالح
بازدید از قلعه زمستانی والی در کنار رودخانه کنجانچم مهران .
بازدید از سنگ نوشته تخت خان در مسیر صالح آباد ایلام .
بازدید از غار زینه گان صالح آباد .
بازدید از شهر ایلام
بازدید از قلعه والی شهر ایلام .
بازدید از سنگ نوشته شهر ایلام در تنگه قوچعلی ودره ارغوان .
بازدید از کاخ تاریخی فلاحتی .
بازدید از امامزاده سید عبدالله وامامزاده حاجی حاضر در ایوان .
بازدید از کارگاههای صنایع دستی استان ایلام .
بازدید از پارک وشهربازی چقا سبز وپارک پردیسان ایلام .
بازدید از مسیر زیبای جنگلی تخت خان تا تنگ دالاو و شرازول ایوان در طول 60 کیلومتر

ب : دیدنی های مسیر شماره 2 :
از مهران به اندیمشک :
بازدید از زیارتگاه سید حسن در خروجی مهران به دهلران .
بازدید از شهر موسیان ودهلران .
بازدید از امامزاده سید اکبر دهلران .
بازدید از آبگرم معدنی وغار خفاش دهلران وچشمه قیر روان .
بازدید از امامزاده عباس در دشت عباس دهلران .
بازدید از دریاچه عظیم کرخه در دهلران ( مرز ایلام و خوزستان ) .
لذا در صورت توقف یک شبانه روز مسافران ورودی وخروجی واقامت در هتل ها ومهمانپذیر های ایلام ومهران امکان بازدید را برای مسافران فراهم می سازد واین بازدید ها مخصوصاً برای عراقی ها بسیار متنوع وجذاب خواهد بود .
پیش بینی می گردد علاوه بر زوار عراقی که اولین هدف ما برای بازدید از استان می باشد درهدف بعدی با توجه به نزدیک بودن مرز سوریه یعنی دمشق از طریق خاک عراق انشاء الله باید مد نظر باشد . که درصورت توفیق در این برنامه ها زمانی می رسد که استان پذیرای مسافران سوری بوده وهمچنین زوار ایرانی از طریق ایلام وعراق برای زیارت حضرت زینب (س) وحضرت رقیه (س) از استان ایلام عبور ومرور نمایند .
گزارش آماری از تردد زوار از مرز مهران :
براساس شواهد در مرداد ماه سال 1393 حداقل 000/200/2 نفر زائر از مرز مهران عبور ومرور نمود که در این آمار 000/720نفر اتباع خارجی ورودی از مرز به ایران و 000/480/1نفر از هموطنان چنانچه قبل و بعد از مراسم اربعین حسینی که عامل اصلی افزایش حجم ترددها گردید بصورت میانگین محاسبه گردد براین اساس روزانه حدود 6000 هزار نفر از مرز مهران تردد نموده اند که اگر 3000 نفر آنها در طول شبانه روز در استان بیتوته نمایند استان ، در شهر مهران وایلام حداقل نیازمند تأمین 1500 اتاق دوتخته ویا 50 باب هتل ومهمانسرا ویا مهمانپذیر 30 اتاقه در این دو شهرستان می باشد که به طور متوسط نیازمند 50 رستوران هم خواهند بود که در مجموع هتل ورستوران ها چیزی حدود 1500 شغل ودر اصطلاح علمی سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی وگردشگری استان منحول خواهد شد . بگذریم که دهها مورد هم در قالب حمل بار ویا مسافر بطور متفرقه در تردد باشند ویا اینکه تعدادی هم به این آمار اضافه گردد .
با ذکر موارد فوق بخوبی اثبات می گردد که ایلام برای شهرهای مهران، ایلام ودهلران دارای نیازهای رفاهی وپذیرائی واقامتی خواهد بود .
نیازهای رفاهی ، پذیرائی ، اقامتی در مرز مهران وشهرستانهای دهلران وایلام .
احداث بازارچه صنایع دستی وسوغات محلی در نزدیک گمرک مرزی مهران توسط بخش خصوصی.
احداث حداقل 300 چشمه سرویس وحمام بهداشتی در 5 بلوک شامل 150 چشمه سرویس و150 دوش حمام بصورتی کاملاً بهداشتی در مهران .
احداث کمپ اقامتی با 200 اتاق .
احداث چادر جهت کمپ در حدود 500 تخته .
احداث 15 باب مهمانپذیر در مهران 5 باب مهمانپذیر در ایلام و5 باب مهمانپذیر در دهلران و5 باب هتل با درجات مختلف در مهران وایلام با ظرفیت های مناسب .
احداث استراحتگاه موقت سرپوشیده با تجهیزات لازم برای رفاه واستراحت چند ساعته مسافران در کنار مرز مهران.
احداث مجتمع های متوسط رفاهی، پذیرائی وگردشگری در مهران – مسیر دهلران – مسیر مهران ایلام – مسیر ایلام به ایوان واسلام آباد حداقل به تعداد 6 باب با امکانات پمپ بنزین – کبابی – فروشگاه و سرویس های بهداشتی کاملاً مدرن .
درخت کاری حاشیه جاده مهران تا ایلام توسط منابع طبیعی .
ایجاد فروشگاه صنایع دستی در کنار تأسیسات مجتمع های رفاهی، پذیرائی وگردشگری در مسیر راههای استان در طول مسیر تردد زوار .
ایجاد دفاتر راهنمای توریستی در شهرهای ایلام وهماهنگی با دفاتر خدمات مسافرتی وگردشگری بمنظور همکاری با دفاتر توریستی سایر استانها بمنظور استفاده زوار از گردشگاهها وجاذبه های استان وایجاد مراکز الکترونیکی واطلاع رسانی وتوزیع CD  ، بروشور وراهنما .
ایجاد زیر ساخت های مناسب توسط سرمایه گذاری دولتی در نواحی گمرک مرزی مهران – دهلران ومسیر متعدد تا در این راستا بخش خصوصی بتواند سرمایه گذاری ومشارکت نماید .
تأمین تسهیلات بانکی سرمایه گذاران بخش خصوصی وحمایت لازم از آنها.
جلب وجذب مشارکت سرمایه گذاران به استان .
درخاتمه متذکر می شود : اگر چنانچه این گره کور باز نشود ومسافران به همین ترتیب ورود و خروج نماید وعایدی برای مردم استان در پی نداشته باشد . بهتر است که نباشد ونام مرز بین المللی هم از روی استان برداشته شود .
لذا تأسیس کنسولگری  در ایلام – هماهنگی با سازمان حج واوقاف وجلب نظر کردن شرکت شمسا وابسته به سازمان حج واوقاف وشرکت های مشترک همکاری امور خارجه – وزارت کشور ، استانداری، شهرداری ، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی وگردشگری و ایجاد تفاهم در این زمینه برای تجدید نظر در برنامه ها گره گشا خواهد بود واگر جانب میراث فرهنگی، صنایع دستی وگردشگری را رعایت نمایند برنامه ریزی زیارتی برای استان ایده آل و به صرفه و صلاح خواهد بود .