کارآفرین یا کپی کار؟
کشورهایی در منطقه داریم که از لحاظ منابع و نیروی انسانی و از لحاظ مدارج علمی از ما پایین‌تر هستند چرا آنها باید شعار «هر خانه یک کارخانه» سر دهند و ما فقط چشم به راه استخدام دولتی باشیم. در خبرگزاری...
کشورهایی در منطقه داریم که از لحاظ منابع و نیروی انسانی و از لحاظ مدارج علمی از ما پایین‌تر هستند چرا آنها باید شعار «هر خانه یک کارخانه» سر دهند و ما فقط چشم به راه استخدام دولتی باشیم.
در خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه ایلام، در میزگردی مشکلات کارآفرینان و کارآفرینی مورد بررسی قرار گرفت.
ریسک سرمایه‌گذاری یک کارآفرین برد و باخت نیست
مهندس «محمدنقی رحمتی» – تولیدکننده و کارآفرین ایلامی در این میزگرد گفت: برخی‌ها فکر می‌کنند که کارآفرینی فقط ایجاد اشتغال است بلکه یک بخش از کارآفرینی ایجاد اشتغال است، کارآفرینی فعالیتی بین رشته‌ای است که مدیریت، اشتغال، حسابداری، علوم‌سیاسی، روانشناسی و سایر رشته ها را نیز در بر می‌گیرد.
وی با بیان اینکه شاخصه‌ی کارآفرینی خلاقیت، سرمایه‌گذاری و مدیریت است افزود: کارآفرینی یعنی از منابع محدود بالاترین راندمان کار را داشته باشیم، هر سرمایه‌گذاری ریسک خاص خود را دارد، ریسک سرمایه‌گذاری یک کارآفرین، برد و باخت نیست، یک کارآفرین ایده‌های زیادی دارد و نیازی نیست خود را به مخاطره بیندازد، کارآفرین مخصوصا در ایلام باید حواسش به همه جوانب کار باشد چون موانع تولید زیاد هستند.
رحمتی اضافه کرد: موانع کسب و کار در ایلام نسبت به سایر استان‌ها بیشتر است چون تازه وارد کار شده‌ایم، کارآفرینان در حوزه خدمات، تولید و بازرگانی فعالیت دارند و می‌توان گفت که هر تولیدکننده‌ای نمی‌تواند کارآفرین باشد. 365 روز سود پرداخت می‌کنیم ولی در ایلام با توجه به وضعیت موجود نمی‌توانیم آن گونه که باید و شاید درآمد داشته باشیم.
این تولیدکننده ایلامی ادامه داد: دیده می‌شود یک تولید کننده در ایلام هم خودش مدیرعامل است هم حسابدار هم بازاریاب و حتی نگهبان که این عامل باعث ورشکستگی یا ناموفق بودن آنها شده است. اینها باعث می‌شود که فرد از کار اصلی خودش که مدیریت و کارآفرینی است فاصله بگیرد، کارآفرین باید ایده و خلاقیت داشته باشد، باید از ایده‌ها ارزش افزوده ایجاد کند، یک نوآور نمی‌تواند همیشه کارآفرین باشد.
وی ادامه داد: برای موفقیت در یک زمینه لزومی ندارد که حتما فارغ‌التحصیل در آن رشته باشیم، دنیا از فارغ‌التحصیلان به خوبی استفاده می‌کند و موفق هم بوده، کسی که درس را درست یاد گرفته است می‌تواند به خوبی کار کند نه اینکه صرف مدرکی از دانشگاه گرفته باشد.
رحمتی با بیان اینکه مدیر در هر بخشی باید اهداف را مشخص کند و وقت آزاد و تعهد لازم را داشته باشد، گفت: عامل موفقیت من علاقه است، کسانی که در حال حاضر تسهیلات بانکی می‌گیرند گرفتاران بخش خصوصی هستند که می‌خواهند ورشکستگی خود را به تعویق بیندازند، گرفتن سرمایه در گردش برای خیلی از صنعتگران برای عقب انداختن شکست است، خیلی از افراد با تسهیلات بخش صنعت، خانه خریدن و یا در جای دیگر هزینه کردند که توجیه اخلاقی ندارد.
این کارآفرین خاطرنشان کرد: اگر ما یک کارگروه داشته باشیم باید از من که می‌خواهم یک طرح 2 یا 5 میلیاردی بگیرم، پرسیده شود که تاکنون چکار کرده‌اید؟ در آن زمینه کاری انجام داده‌اید؟ گردش حساب طرف گرفتاه شود، پرداخت مالیات افراد کنترل شود که آیا چگونه افرادی هستند. متاسفانه موانع کسب و کار از سوی برخی از ادارات برای سرمایه‌گذاری در استان وجود دارد.
این فعال اقتصادی و تولیدکننده ایلامی یادآور شد: من به شخصه وارد هیچ کاری نمی‌شوم تا اینکه 80 درصد منابع آن را نداشته باشم تا اگر حتی آن طرح نابود شد بازتوانی اجرای آن را داشته باشم، باید به این نکته توجه داشت که کارآفرین خودش را به مخاطره نمی‌اندازد.فارغ‌التحصیل ما نباید از ابتدا شخصا وارد کار شود بلکه باید در کنار یک واحد تولیدی بعد از کسب تجربه و آگاهی کافی خودش راسا وارد بازار شود.
رحمتی در پایان عنوان کرد: کسی که در ایلام کار کرده می‌داند وضعیت چگونه است، کار خدماتی در ایلام زیاد و کار صنعتی کم است. جوانی که تازه فارغ‌التحصیل شده نباید از همان شروع کار خودش را به مخاطره بیندازد بلکه باید اول تجربه کسب کرده و با چند نفر کار کند تا به تدریج خودش وارد میدان شود. در کارهای خدماتی اگر رقیب دولتی داشته باشیم شکست خواهیم خورد.
60 واحد تولیدی تعطیل ایلام ویترین صنعت هستند
«احمد منصورزاده» – تولیدکننده لوله‌های پلیمری و کارآفرین ایلامی نیز اظهار کرد: کارگاه‌هایی در اراک و اصفهان هستند که فقط برای ایلام تولید می‌کنند چون قیمت تمام شده کمتر و اینکه کنترل کیفیت ندارند.
وی با بیان اینکه فرهنگ‌سازی برای مصرف کالای تولیدی استان جزء زیرساخت‌ها بشمار می‌رود، افزود: واحدهای تولیدی در استان هر 15 روز یکبار توسط اداره استاندارد کنترل و بازرسی می‌شوند که این امر نشان از کیفیت کالاهای تولید داخلی استان دارد.
منصورزاده عنوان کرد: تا سال 84 شهرک صنعتی ایلام معاف از مالیات بود ولی بعد از آن تصویب شد که واحدهای تولیدی باید مالیات پرداخت کنند، ما می‌توانیم در استان زیربال همدیگر را بگیریم، در استان به سرعت پروانه بهره‌برداری صادر می‌کنیم و فقط به دنبال ارائه آمار هستند، عارضه‌یابی نمی‌کنیم و فقط آمار تولید ارائه می‌کنیم.
این تولیدکننده لوله‌های پلیمری با اشاره به اینکه ما همانند مادری هستیم که بچه ناقص به دنیا می‌آورد، گفت: هیچ کس به فکر این نیست که این پدر و مادر را به مرکز درمانی ببرد تا درمان شوند، صنعت ما فقط اسم صنعت را یدک می‌کشد.
منصورزاده با تاکید بر اینکه فرهنگ مصرف بومی در استان وجود ندارد، گفت: 16 آیتم آزمایشگاهی داریم، آزمایشگاه همکار سازمان استاندارد ایران و آزمایشگاه معین وزارت جهادکشاورزی هستیم، کیفیت محصولات ما در حد مطلوب است، ما از روز اول بر روی بازار استان برای فروش حساب کرده بودیم که محقق نشد و باید گفت که متاسفانه در داخل استان محصولات ما خریدار ندارند این در حالی است که مصوبه استانی داریم که در خرید محصولات مورد نیاز دستگاه‌ها، اولویت با محصولات تولیدی داخل استان است به عنوان نمونه در سد کرخه یک متر لوله از ما خریداری نشد.
وی با بیان اینکه نظام اقتصادی و بانک‌های ما با نگاه بنگاه‌داری به صنعت می‌نگرند، ادامه داد: در کشورهای صنعتی پیشرفته بعد از ارائه تسهیلات تنها به فکر تولید صرف نیستند بلکه به دنبال اشتغال پایدار هستند. این در حالی است که بانک‌ها فقط به دنبال باز پس گرفتن پول و بهره خود هستند.
این تولید کننده ایلامی تصریح کرد: ما کارآفرینی و اشتغال را با هم قاطی کرده‌ایم، کارآفرینی یکی از بخش‌های اشتغال است، قرار نیست همه ما بیل‌گیتس باشیم، خودباوری در بخش صنعت وجود دارد ما نباید نیمه خالی لیوان را ببینیم، همواره از تنگناهای صنعت گفته‌ایم، قرن 16 از کارآفرینی تعریف شده است ولی الان قرن 21 است و هنوز برای ما اجرایی نشده است.
منصورزاده با اشاره به اینکه رویاهای ما باعث بروز مشکلات ما شده‌اند، اظهار کرد: قرار نیست که همیشه به رویاهایمان برسیم، در کشورهای پیشرفته از مدرسه، افراد را شناسایی می‌کنند تا افراد کارآفرین و خلاق مشخص شوند، زیرساخت‌ها باید فراهم شود، خیلی‌ها فکر می‌کنند که واحدهای تولیدی کف روی آب هستند.
وی اضافه کرد: 60 واحد تولیدی تعطیل در استان، ویترین صنعت ما شده‌اند، ویترین صنعت استان ما به جایگاه زمین خوردن تبدیل شده که باید این صفحه را اصلاح کرد چرا که آن واحدها نمی‌توانند جلوه صنعت همه استان باشند.
این کارآفرین ایلامی با بیان اینکه پرداخت مالیات و بیمه زمانی به سرانجام می‌رسد که تولید ما شاکله اصلی خود را پیدا کند و رونق داشته باشد، تصریح کرد: در زمان جنگ تحمیلی، سرمایه‌گذاری نداشتیم، بعد از آن بازسازی شد و بخش خصوصی را وارد کردند و چون ما محروم بودیم باید سرمایه‌گذار خارجی می‌آمد، سرمایه‌گذار همان فردی است که در دوران جنگ، دولت به او امکانات داده است پس باید مشوق برایش ایجاد کنیم.
منصورزاده اظهار کرد: آیا از تولیدکنندگان بومی ما این استقبال صورت می‌گیرد؟ برخی از تولیدکنندگان به دلیل وجود مشکلات مالی به حال خود رها شده و نباید فراموش کرد که خیلی از چالش‌های ما را بروکراسی اداری ایجاد کرده‌اند، سرمایه‌گذار خارجی که به استان می‌آید هر کاری می‌کنند تا از استان نرود ولی آیا همان کارها را برای واحدهای داخلی انجام می‌دهند؟ اعتدال سرمایه‌گذاری در استان باید اجرا شود، یک بچه کوچک بیشتر نیازمند مراقبت است تا یک فرد بزرگتر، صنعت استان همان بچه کوچک است.
وی یادآور شد: یکی از مشکلات موجود این است که فرهنگ حاکم در استان بیشتر اداری است، استخدام در بخش دولتی بیشتر مدنظر است و مردم و جوانان جویای کار بیشتر به دنبال استخدام دولتی هستند، نگاه به فعالیت در صنعت بدبینانه است، تصور مردم این است که استخدام در بخش خصوصی پایدار نیست.
این تولیدکننده ایلامی در پایان با بیان اینکه مواد اولیه مورد نیاز ما از خارج استان تامین می‌شود تصریح کرد: تعرفه‌های صادرات ما از مرز بین‌المللی مهران گران‌تر از سایر مرزها است و تجار عراق مایل هستند که از سایر مرزها خرید کنند،
چرا فارغ‌التحصیلان ما برای ورود به بازار کار مشکل دارند؟
«قاسم شیروانی» فارغ‌التحصیل کارآفرینی و مدرس دانشگاه نیز در این میزگرد گفت: بحث حوزه کسب و کار بحث گسترده‌ای است و در یک و یا دو مولفه جا نمی‌شود، یکی از معضلات شروع کسب و کار، کپی‌برداری است یعنی از ایده‌های موفق دیگران کپی می‌گیریم ولی شرایط روحی و شخصیتی خودمان را در نظر نمی‌گیریم. کسی در کسب و کار موفق است که به آن کاری که انجام می‌دهد علاقه داشته باشد، کسی که صبح خواب است و می‌خواهد برای کسب و کارش بیدار شود آیا به راحتی رختخواب را رها می‌کند؟ باید بررسی کرد که چرا ما در تولید خلاقیت نداریم، نوآوری در کار و علاقه لازمه موفقیت است.
وی با اشاره به اینکه یکی از مشکلات دیگر ما در کسب و کار داریم فضای کسب و کار ماست، گفت: خوشبختانه امسال در زمینه فضای کسب و کار در کشور پیشرفت‌هایی داشتیم، از دیگر مشکلات کسب و کار در استان این است که واحد فروش و بازاریابی در واحدهای تولیدی ما در استان وجود ندارد، بازاریابی علمی است فنی و پویا که باید در واحدهای تولیدی مدنظر باشد.
این فارغ‌التحصیل کارآفرینی ادامه داد: نداشتن تیم کاری یکی از عوامل دیگر در عدم موفقیت تولید در استان است، در بحث حقوقی، فروش، بازاریابی، حسابداری و سایر موارد باید افراد خبره را جذب کند، دکتر «احمد روستا» پدر بازاریابی ایران در پاسخ به این سوال که چرا فارغ‌التحصیلان ما برای ورود به بازار کار مشکل دارند، گفت: در مباحث آکادمیک همه چیز خط کشی شده است ولی در بازار کار همه چیز خط خطی شده است.
شیروانی با طرح این سوالات که آیا تولیدکنندگان ما چشم‌انداز دارند؟ آیا تابلو آرزوها در دفاتر مدیران تولیدی ما وجود دارد؟ گفت: سیستم آموزشی کشور طوری طراحی شده که جوانان را به سمت استخدام سوق می‌دهد تا کارآفرینی.
وی ادامه داد: اولویت اول استخدام و بعد از آن خویش‌فرمایی است، آیا سیستم آموزشی داریم که جوانان را به سمت کارآفرینی هدایت کند؟ همان طور که می‌دانید روش‌های درآمد برای جوانی که بخواهد اشتغال و درآمد داشته باشد عبارتند از حقوق ثابت استخدامی، خویش‌فرمایی که برای خودش کسب و کار انفرادی داشته باشد و کارآفرینی.
این مدرس دانشگاه بزرگترین سم زندگی هر فردی را داشتن یک منبع درآمدی ثابت دانست و گفت: این افراد برای گردش چرخ زندگی به داشتن یک منبع درآمدی ثابت نیاز دارند. ترس از امنیت مالی باعث می‌شود که استقلال مالی نداشته باشند به عبارتی در زندگی فردی ما استقلال مالی مهم‌تر از امنیت مالی است.
شیروانی با اشاره به اینکه باید جوانان را طوری آموزش داد که به سمت استقلال مالی و کارآفرینی بروند، اضافه کرد: درآمد یک پزشک خویش‌فرمایی است اگر دستان یک دندانپزشک آسیب ببیند نمی‌تواند در آمد داشته باشد پس بحث کارآفرینی در اینجا اهمیت پیدا می‌کند.
وی تاکید کرد: سال گذشته برنامه کافه بازار از محل فروش تبلیغات 120 میلیارد ریال و در سال جاری پیش‌بینی می‌شود که 400 میلیارد ریال درآمد داشته باشد، سیستم آموزشی کشور باید جوانان را به سمت کارآفرینی سوق دهد.
این فارغ‌التحصیل کارآفرینی با تاکید بر اینکه دانش و آگاهی است که می‌تواند درآمد پایدار ایجاد کند، اظهار کرد: کشورهایی در منطقه داریم که از لحاظ منابع و نیروی انسانی و مدارج علمی از ما پایین‌تر هستند چرا آنها باید شعار «هر خانه یک کارخانه» سر دهند و ما فقط چشم به راه استخدام دولت باشیم، ما با برنامه‌ای تدوین شده می‌توانیم از طریق کارآفرینی، شغل ایجاد کنیم.
شیروانی افزود: تعداد فارغ‌التحصیلان ما با بازار کار ما همخوانی ندارد، در حال حاضر فضای مجازی و اینترنتی می‌تواند فضایی برای کسب و کار جوانان ما باشد و مشکل بیکاری آنان را از بین ببرد که این امر نیازمند کسب اطلاعات و دانش است.
داشتن نقشه راه برای کسب و کار الزامی است
«علی آخی‌زاد» – معاون اقتصادی؛ اداره کل امور اقتصادی و دارایی استان ایلام نیز در این میزگرد گفت: کارآفرین در کار باید خلاقیت و نوآوری داشته باشد، نوآوری در تولید محصول، روش تولید، روش بازاریابی و … است. اگر کسی از روش‌های قدیمی یک محصول دیگر را تولید کند ما نمی‌توانیم به او کارآفرین بگوییم. چون این افراد فقط تولیدکننده هستند نه کارآفرین. اما کارآفرین کپی‌برداری نمی‌کند. ما در تعریف کارآفرینی داریم که کارآفرینی فرآیندی است که طی آن فرد کارآفرین با ایده‌های نو و خلاق و شناسایی فرصت‌های جدید با بسیج منابع به ایجاد کسب و کار مبادرت می‌کند که این کار مستلزم پذیرش ریسک در حد معقول و متعادل است، بیشتر افرادی که یک شرکت یا واحد تولید راه‌اندازی می‌کنند تولید کننده هستند نه کار آفرین. چون اینها یک روش تولید یا یک محصول را کپی‌برداری و تولید می‌کنند .
وی با بیان اینکه یکی از ملزومات اصلی برای هر تولیدکننده و کارآفرین در راه‌اندازی کسب و کار و تولید، داشتن طرح کسب و کار است اضافه کرد: طرح کسب و کار و نقشه راه برای کارآفرین و تولیدکننده است که همه جزئیات ریز و درشت کسب و کار در آن مطرح و شرح داده می‌شود.
آخی‌زاد ادامه داد: از روش‌های تولید گرفته تا نوع محصول و روش‌های بازاریابی و منابع مالی برای کسب و کار و روش تامین این منابع و همچنین روش‌های قیمت‌گذاری و بازارهای مصرف برای آن کالا (خدمت) تولیدی، بیشتر تولیدکنندگان در کشور و استان یک طرح توجیهی که برای دریافت مجوز از دستگاه‌های اجرایی و تسهیلات بانکی کارایی دارد می‌نویسند که با توجه به اینکه این افراد به روش سنتی کار می‌کنند در عمل و بعد از راه‌اندازی کسب و کار و تولید متوجه می‌شوند که بعضی جاها را پیش‌بینی نکرده‌اند و دچار مشکل می‌شوند .
معاون اقتصادی اداره کل امور اقتصادی و دارایی یادآور شد: بیشتر تولیدکنندگان چون به روش سنتی کار می‌کنند همه کاره کسب و کار خودشان هستند. از مدیر عاملی گرفته تا مسئول مالی، بازاریابی و … که این مسئله در دنیای امروز کارایی لازم را ندارد و چون علم و وقت کافی در همه این زمینه‌ها را ندارند واحد تولید دچار مشکل می‌شود و توان رقابت با سایر تولیدکنندگان چه در داخل و چه در خارج از کشور را نخواهند داشت .
این مدرس کارآفرینی تصریح کرد: بیشتر تولیدکنندگان ما، واحدی به نام واحد تحقیق و توسعه ندارند و نداشتن این واحد باعث می‌شود که به فکر تغییر و بهبود محصول تولیدی نباشیم و فقط همان محصول را با کیفیت قبلی تولید کنیم که بعد از چند سال محصولات جدید و مشتریپسند وارد بازار می‌شوند و جای آن محصول تولیدی ما را می‌گیرند که کم‌کم باعث از دست دادن بازار و مشکل برای واحد تولیدی می‌شود .
وی با بیان اینکه ما نباید همه مشکلات را به تولیدکننده و کارآفرین نسبت بدهیم اظهار کرد: اگر در کشور ما، محیط کسب و کار بهبود یابد، مشکلات زیادی از سرمایه‌گذاران، کارآفرینان و تولیدکنندگان حل خواهد شد که در این خصوص در کشور قدم‌های مثبتی برداشته شده که نیاز به همت کلیه دستگاه‌های دولتی است به طور مثال در وزارت امور اقتصادی و دارایی دفتر کسب و کار ایجاد شد که به بررسی و پایش شاخص‌های جهانی فضای کسب و کار اقدام کرده که با همکاری کلیه دستگاه‌های اجرایی و وزارتخانه‌ها توانسته‌اند رتبه جهانی کشور را از سال 2013 تا 2016 از 152 به 118 برسانند که رتبه محیط کسب و کار کشور 34 پله صعود داشته است که این موضوع باعث می‌شود که سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی تمایل بیشتری به سرمایه‌گذاری در کشور داشته باشند .
معاون اقتصادی اداره کل امور اقتصادی و دارایی استان بیان کرد: محیط کسب و کار در استان ایلام نسبت به سایر استان‌ها در حد متوسط کشوری است و برعکس بعضی از افراد که یکی از مشکلات تولیدکنندگان را عدم همکاری بانک‌ها برای اخذ تسهیلات می‌دانند، عقیده دارم که بانک‌های عامل در استان ایلام بیشتر از توان در خدمت تولید استان بوده‌اند که در این خصوص حدود 2 برابر منابع موجود خود را به صورت تسهیلات پرداخت کرده‌اند که نرمال این نسبت باید 80 درصد منابع باشد.
آخی‌زاد عنوان کرد: ما برنامه‌هایی داریم که برای تسریع در اخذ مجوزها در استان اقدامات اساسی و مهمی انجام دهیم که از مراجعه مستقیم و وقت‌گیر به دستگاه‌های اجرایی کاسته شود و متقاضی بتواند به صورت الکترونیکی درخواست خود را اعلام کرده و کلیه مدارک لازم را پیوست کند و تمامی استعلامات به صورت الکترونیکی انجام شود که این امر مستلزم همکاری و هماهنگی دستگاه‌های متولی در استان است .