پرداختن به جزییات، ما را از اصل باز می دارد

جامک: خلیل کمربیگی پژوهشگر فرهنگی و اجتماعی ایلام در این خصوص به خبرنگار ایرنا گفت: رادیو و تلویزیون، مطبوعات محلی، خبرگزاری ها و شبکه های اجتماعی مجازی که در حال حاضر فراگیر شده‌اند می توانند با انتشار مقالات، گزارش ها، مصاحبه های علمی با صاحب‌نظران، ابعاد و ریشه‌های مسائل را شکافته و زوایای مختلف آسیب‌های اجتماعی را برای مردم آشکار سازند بطوریکه با تهیه گزارش و انتشار اخبار صحیح، پیامدهای منفی مسائل و آسیب‌های اجتماعی را تشریح و راهکارهای موثر را برای غلبه بر آنها را منتشر کنند.

این پژوهشگر فرهنگی و اجتماعی معتقد است: با توجه به میزان اثرگذاری، انعکاس آسیب‌های اجتماعی و نحوه پردازش آنها نیز متفاوت است، به عنوان نمونه پرداختن به مساله خودکشی با حاشیه‌نشینی متفاوت است به طوری که سازمان‌های مختلف جهانی فعال در عرصه خودکشی و سازمان بهداشت جهانی، با توجه به حساسیت مساله ای چون خودکشی، اقدام به انتشار دستورالعمل‌هایی در زمینه چگونگی انعکاس آسیب خودکشی در رسانه کرده‌اند.
وی با بیان اینکه در ایران نیز دفتر سلامت روانی و اجتماعی وزارت بهداشت، درمان و آموزش و پزشکی، دستورالعملی در این زمینه منتشر کرده است، افزود: در ایلام نیز در چند سال اخیر، چند همایش و نشست در خصوص این مساله توسط دفتر امور اجتماعی استانداری، فرهنگ و ارشاد اسلامی، بهزیستی و خانه مطبوعات با حضور صاحب نظران کشور برای اصحاب مطبوعات و رسانه های جمعی استان برگزار شده که خوشبختانه باعث تغییر رویکرد بسیاری از پیشکسوتان رسانه در استان شده است.

کمربیگی اظهار کرد: بزرگنمایی آسیبی مثل خودکشی در برخی موارد، موجب آموزش و اشاعه آن می‌شود و خطر افزایش در افراد مستعد را به همراه دارد.
وی با بیان اینکه برخی مواقع رسانه‌ها در انتشار اخبار آسیب‌های اجتماعی از هم سبقت می‌گیرند، گفت: نباید جزیی‌ترین زوایای زندگی یک فرد در رسانه‌ها منتشر شود، تیترهای احساسی و هیجانی، انتشار تصاویر مربوط به فرد خودکش و خانواده وی، محل زندگی، لباس و لوازم شخصی، حتی وصیت نامه، مشق‌ها و دستخط وی از مواردی است که به جای بازدارندگی، نقش اشاعه‌دهندگی را دارند.
وی یادآور شد: متاسفانه این موارد، بیشتر در شبکه‌های اجتماعی مجازی که افراد دوره‌های مورد نیاز رسانه‌ای را نگذرانده‌اند بیشتر دیده می‌شود و از فرد خودکش، قهرمان ساخته، برایش شعر و قصه می‌سرایند و داستان زندگیش را برای همسالان و هم‌محلی‌هایش تعریف و مرگ را برایشان ساده و آسان جلوه می‌دهند.

این جامعه‌شناس معتقد است: تکرار و اشاعه عبارت ایلام، “پایتخت خودکشی جهان است”، موجب پدید آمدن ذهنیت بد در مورد ایلام و عدم ترغیب سرمایه‌گذاران و گردشگران می‌شود. نباید مسائل را به گونه‌ای جلوه داده شود که راه رهایی از فقر خودکشی است؛ چرا که برخی از خودکشی ها بویژه در بین نوجوانان و جوانان، تقلیدی است و موجب یادگیری شیوه‌های خودکشی و تکرار آن می‌شود.
به گفته کمربیگی، سازمان بهداشت جهانی، جزوه‌ای ۱۷ صفحه‌ای را با عنوان پیشگیری از خودکشی منتشر کرده است که در آن به صراحت گفته شده بخشی از خودکشی‌هایی که نوجوانان آسیب‌پذیر را در بر می‌گیرد از طریق رسانه‌ها ممکن است تحت تاثیر شرکت در رفتار خودکشی قرار گرفته باشد.

این جامعه‌ شناس معتقد است: بنابراین بدلیل آنکه نوجوانان به سمت همانندسازی انجام رفتارهای هیجانی و پرخطر میل دارند رسانه‌ها باید از فنون خنثی‌سازی استفاده کرده و انعکاس دهنده رفتارها و تجربیات مثبت باشند.

وی اظهار کرد: رسانه ها به جای معرفی نوجوان و جوانانی از مشکلات زیاد رنج می برند و به هر دلیلی مهارت غلبه بر مشکلات متعدد را نداشته و دست به خودکشی زده اند، به معرفی الگوهای مثبتی بپردازند که در شرایط سخت و بحران زندگی کرده و با پشت سر گذاشتن آنها راه‌های موفقیت را یکی پس از دیگری طی می‌کنند.
وی اضافه کرد: چنانچه آسیب‌های اجتماعی دستاویزی برای بازی‌های سیاسی شوند هیچگاه نباید انتظار کاهش آسیب‌ها را داشته باشیم.

کمربیگی در پایان تاکید کرد: ایلام دارای مشکلات و آسیب های متعددی است اما به جای اصل، نباید به فرع پرداخت، پرداختن به جزییات، ما را از اصل باز داشته و گرفتار حواشی می کند.